Missie PEN Vlaanderen
PEN Vlaanderen is de Vlaamse afdeling van PEN International (opgericht in 1921). Deze wereldwijde auteursvereniging ijvert voor vrije meningsuiting, vrede en internationale verstandhouding. Ze zet zich in voor vervolgde auteurs en verzet zich tegen elke vorm van censuur. De filosofie van PEN is toekomstgericht: door bruggen te slaan wil de organisatie een cultuur van vrede bevorderen, waardoor een gunstig creatief klimaat ontstaat voor volgende generaties.

Het lidmaatschap van PEN staat open voor alle erkende schrijvers, redacteurs en vertalers die deze doelstellingen in het PEN-Charter onderschrijven, zonder onderscheid van nationaliteit, taal, ras, huidskleur of religie. Het letterwoord PEN staat voor ‘poets, playwrights, essayists, editors & novelists’.

In 1927 zag de Vlaamse onderafdeling het daglicht (met een nieuwe start in 1966).  Niet alleen Stijn Streuvels maar bijvoorbeeld ook Albert Bontridder, Monika Van Paemel, Geert van Istendael, Stefaan Van den Bremt zijn nog voorzitter van onze vereniging geweest.

Bestuur PEN Vlaanderen

  • Voorzitter: Joke van Leeuwen
  • Ondervoorzitter: Isabelle Rossaert
  • Penningmeester: Filip Reyniers
  • PEN-Flat: Dimitri Bontenakel
  • PEN Polyfoon: Nathalie Arien, Sarah De Mul en Hazim Kamaledin.
  • Writers In Prison Committee: Sven Cooremans en Isabelle Rossaert
  • Difference Day: Ides Debruyne
  • Communicatie en campagne: Annemarie Estor, Maud Vanhauwaert en Ellen Van Pelt
  • Bestuursleden algemeen: Johan de Boose, Sigrid Bousset en Sven Peeters
  • Stafmedewerker: Natalie Ariën

Gevluchte auteurs
Mensen op de vlucht zijn van alle tijden. Dus ook vandaag. Als je bovendien de hielen moest lichten omdat je vanuit hart en rede de moed hebt gehad om schrijvenderwijs op te komen voor je mening, vaak om onrecht tegenover anderen aan te klagen, is er PEN. Dichter of blogger, journalist of theatermaker, wie tegen (zelf)censuur is ingegaan, kan opgevangen of ondersteund worden door onze organisatie.

PEN Vlaanderen heeft hierover educatieve werkvormen ontworpen voor scholen, in samenwerking met Amnesty International. Ook heeft PEN een didactisch uitgebalanceerde film beschikbaar waarin twaalf Vlaamse auteurs twaalf belaagde auteurs tonen.

PEN Vlaanderen is op den duur zelf met hierheen gevluchte schrijvers aan de slag gegaan, financieel en promotioneel geruggensteund door het Vlaams Fonds voor de Letteren. We maakten ze wegwijs in ons literair landschap, vertaalden ze, bezorgden ze publicaties en optredens. In scholen, maar nu ook in bibliotheken, sociaal-culturele centra, literaire cafés en grotere literaire manifestaties. Hun werk en getuigenis blijkt voor onze cultuurgemeenschap een verrijking en voor hen een gevoel van vrijheid en waardering in hun ballingsoord, Vlaanderen.

Een geslaagd voorbeeld hiervan is de dichteres Fatena Al-Ghorra, die Gaza moest ontvluchten. Andere schrijvers komen uit Soedan, Irak, Syrië, Zimbabwe, Kameroen, Congo… Wil je contact hierover, of een optreden organiseren? 

De geest van PEN
In de loop van haar meer dan tachtigjarige bestaan is PEN International er in geslaagd over heel de wereld auteurs te verenigen die de fatsoensnormen onderschrijven die inherent zijn aan het scheppen van literatuur.

Haar stem weerklinkt in belangrijke plaatsen. Zo heeft de vereniging raadgevende bevoegdheid bij de UNESCO als literaire koepelorganisatie. Voor elk PEN-lid zijn de activiteiten en de collega’s van zijn of haar plaatselijk PEN-Centrum het eerste gezicht van de vereniging. Het genootschap van de PEN-leden drukt zich uit via deze Centra, van deelname aan literaire projecten tot campagnes tegen censuur en onderdrukking.

PEN is trots op de lange lijst van eminente schrijvers die hebben bijgedragen tot het ontwikkelen van haar specifieke visie en missie. H.G. Wells was voorzitter in 1933, toen tijdens een bijeenkomst in Dubrovnik, de algemene vergadering het totalitarisme van zowel nazi-Duitsland als van de stalinistische Sovjet-Unie veroordeelde. Haar instelling ten aanzien van de vrijheid om zich uit te drukken is sindsdien niet verflauwd.

Tijdens de congressen die PEN jaarlijks in steden over de hele wereld organiseert, ontmoeten afgevaardigden van de 140 Centra elkaar, bediscussiëren ze thema’s die betrekking hebben op literatuur en schrijven, werken ze aan het beleid en de activiteiten van PEN en leren ze de omvang en de kracht van PEN kennen.

Recent hebben op die manier de feministe Taslima Nasrin, uit Bangladesh, en de Mexicaanse brigade-generaal Gallardo Rodriguez getuigenis afgelegd over onderdrukking en weerstand. Salman Rushdie, thans voorzitter van de Amerikaanse PEN, kent als één van de vele leidende figuren het belang van de PEN-campagnes, die door middel van perspublicaties en conventionele- en elektronische brievenacties vrijheid en veiligheid van auteurs hebben weten te bewerkstelligen.

De PEN Comités zijn de motoren om het doel te verwezenlijken. Het Writers in Prison comité is wellicht het meest bekende: het coördineert het opzoekingswerk en de acties voor een wereldomvattende lijst van bedreigde, aangevallen, gevangen genomen en vermoorde schrijvers. De andere comités gebruiken op dezelfde manier hun netwerken om literatuur te promoten en ze verlenen wereldwijd steun aan wie creatief bezig is.

PEN is trots op haar staat van dienst, waarvan de integriteit van haar doelstellingen en de ethiek van het gemeenschappelijke charter het cement vormen. PEN gelooft dat de promotie van literatuur en het verdedigen van de vrijheid om te schrijven de brug zal leggen naar een vredescultuur, die het gepaste creatieve milieu vormt voor het geïnspireerde schrijven van de volgende generaties.

PEN-Charter

  • Literatuur, hoewel nationaal van oorsprong, kent geen grenzen en moet uitwisselbaar blijven tussen naties, ondanks politieke of internationale beroering.
  • In alle omstandigheden en zeker in oorlogstijd, moeten kunstwerken en het patrimonium van de mensheid in de meest brede betekenis, gevrijwaard blijven van nationale en politieke passie.
  • Leden van de PEN moeten te allen tijde al hun invloed aanwenden ten bate van de goede verstandhouding en het wederzijds respect tussen naties; zij verbinden er zich toe hun uiterste best te doen om rassen-, klassen- en volkshaat onmogelijk te maken en het ideaal te verdedigen van één mensheid die in vrede leeft in één wereld.
  • PEN staat voor het principe van de ongehinderde doorstroming van het gedachtegoed binnen elk land en tussen alle landen; dat haar leden zich ertoe verbinden om elke vorm van beknotting van de vrije meningsuiting te bestrijden in het land en de gemeenschap waartoe ze behoren en overal elders in de wereld waar dat mogelijk is.
  • PEN is voorvechter van een vrije pers en bestrijdt willekeurige censuur in vredestijd. Ze gelooft dat de noodzakelijke evolutie van de wereldbevolking naar een beter georganiseerde politieke en economische orde onmogelijk is zonder het recht van kritiek op regeringen, administraties en bestuurders. En omdat vrijheid ook de vrijwillige beperking ervan impliceert, verbinden de leden zich ertoe om zich te verzetten tegen de uitwassen van een vrije pers, zoals leugenachtige artikels, opzettelijk valse verklaringen en de verdraaiing van feiten teneinde er politiek of persoonlijk voordeel mee te halen.
  • Het lidmaatschap van PEN staat open voor alle erkende schrijvers, redacteurs en vertalers die deze doelstellingen onderschrijven, zonder onderscheid van nationaliteit, taal, origine, huidskleur of religie.