‘PEN-leden over de hele wereld hebben zich actief ingezet voor de vrijlating van Kaciaryna Andrejeva en Valeryja Kaściuhova. Hoewel we blij zijn met hun vrijheid, veroordelen we de meedogenloze onderdrukkingscampagne van de Belarussische autoriteiten ten zeerste. We staan achter iedereen die in Belarus nog steeds op valse gronden wordt vastgehouden en blijven aandringen op volledige gerechtigheid en verantwoording voor de schendingen die zij hebben ondergaan.’

Ma Thida, voorzitter van de commissie ‘Writers in Prison’ van PEN International.

Op 19 maart 2026 werden 250 personen vrijgelaten uit de gevangenis in Belarus na lopende onderhandelingen met de Verenigde Staten gericht op het opheffen van economische sancties. 15 personen werden in ballingschap naar Litouwen gestuurd en 235 konden in Belarus blijven. Onder de vrijgelatenen die in ballingschap zijn gestuurd, bevinden zich journaliste, schrijfster, dichteres en erelid van PEN Kaciaryna Andrejeva (Bachvałava), blogger Eduard Palčys, evenals prominente mensenrechtenverdedigers Marfa Rabkova, Nasta Loika en Valiantsin Stefanovich. Schrijfster, redacteur en politicologe Valeryja Kaściuhova is eveneens vrijgelaten en verblijft op het moment van schrijven nog steeds in Belarus.

PEN International en PEN Belarus zijn blij met de langverwachte vrijheid van de schrijvers, maar blijven bezorgd over het feit dat sommigen in ballingschap in Litouwen zijn vrijgelaten. De organisaties roepen de Litouwse autoriteiten op ervoor te zorgen dat deze personen de mogelijkheid krijgen om naar het land van hun keuze te reizen en dat ze duidelijke en toegankelijke informatie krijgen, evenals uitgebreide hulp.

De laatste golf van vrijlatingen volgt op een systematische onderdrukking in Belarus, waar de autoriteiten dissidenten straffeloos blijven onderdrukken. Met name op 27 februari 2026 werd PEN Belarus uitgeroepen tot ‘een extremistische groepering’, waardoor vermeende leden en sympathisanten strafrechtelijk vervolgd kunnen worden en lange gevangenisstraffen riskeren. Verschillende uitgevers werden eveneens bestempeld als ‘extremisten’, waarbij degenen die in Belarus zijn gebleven, zijn aangehouden en waarschijnlijk strafrechtelijk vervolgd zullen worden.