‘Het gevangen nemen van schrijvers en dichters vanwege hun geschriften illustreert op schrijnende wijze de kwetsbaarheid van autocratische regimes en hun onvermogen om kritische ideeën en meningen te tolereren. Geen enkele auteur zou bedreigd of vastgehouden mogen worden vanwege zijn of haar vreedzame meningsuiting. De Egyptische regering moet onmiddellijk een einde maken aan de meedogenloze vervolging van Ahmed Douma en alle pogingen staken om hem door middel van intimidatie het zwijgen op te leggen.’
Burhan Sonmez, voorzitter van PEN International.
PEN International veroordeelt krachtig de voorlopige hechtenis van de Egyptische dichter en prominente activist Ahmed Douma vanwege zijn geschriften. De detentie van Douma is een ernstige aantasting van de vrijheid van meningsuiting in het land. PEN International eist zijn onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating.
Op maandag 6 april 2026 heeft het Egyptische Hooggerechtshof voor Staatsveiligheid (SSSP) de voorlopige hechtenis van de Egyptische dichter en activist Ahmed Douma bevolen op basis van valse beschuldigingen, waaronder ‘het verspreiden van vals nieuws binnen en buiten het land om de nationale veiligheid te ondermijnen’. Op 2 april maakte Douma bekend dat zijn familie namens hem een dagvaarding had ontvangen voor een verhoor op 6 april, zonder dat er details over de zaak werden verstrekt. Het SSSP ondervroeg Douma over zijn commentaar op sociale media en een artikel dat hij in maart schreef voor Al-Araby Aljadid, getiteld ‘Van een gevangenis binnen de staat naar een staat binnen een gevangenis’, ondanks het feit dat de website in Egypte geblokkeerd is. In het artikel pleit Douma tegen de toenemende normalisering van gevangenschap als middel om kritische uitingen in het Midden-Oosten het zwijgen op te leggen en tegen de verwoestende maatschappelijke gevolgen die dit in de hele regio heeft.
In januari werd Douma door de SSSP ondervraagd op basis van soortgelijke beschuldigingen van ‘het verspreiden van vals nieuws binnen en buiten het land’ in verband met zijn online berichten over de vermeende mishandeling van de gevangen activist Mohamed Adel. Na een langdurig verhoor over zijn online commentaar beval de SSSP zijn vrijlating op borgtocht, vastgesteld op 100.000 EGP (ongeveer 1.830 USD).
Achtergrond
Ondanks dat hij in 2023 presidentieel pardon kreeg na meer dan tien jaar gevangenisstraf, die door de VN-Werkgroep inzake willekeurige detentie (WGAD) als willekeurig werd beschouwd, zijn de Egyptische autoriteiten doorgegaan met het intimideren en bedreigen van Douma in een poging hem het zwijgen op te leggen. PEN International heeft een reeks intimiderende tactieken, bedreigingen en fysieke aanvallen gedocumenteerd die bedoeld waren om hem het zwijgen op te leggen en elke uitdaging van het regeringsverhaal te ontmoedigen. Hij werd herhaaldelijk opgeroepen voor verhoren en kreeg sinds 2024 in zes afzonderlijke zaken te maken met soortgelijke aanklachten in verband met zijn geschriften.
Sinds president al-Sisi in 2014 de macht greep, is de mensenrechtensituatie in het land voortdurend verslechterd. Sinds hij echter in 2018 besloot zich kandidaat te stellen voor een tweede termijn, is het land in een ongekende mensenrechtencrisis terechtgekomen. De Egyptische autoriteiten blijven systematisch elke vorm van openbare of vermeende afwijkende mening bestraffen en onderdrukken het recht op vreedzame vergadering, vereniging en vrijheid van meningsuiting op hardhandige wijze. Talloze journalisten, mensenrechtenverdedigers, activisten en bloggers zijn willekeurig gearresteerd, langdurig vastgehouden zonder proces en geconfronteerd met valse beschuldigingen die uitsluitend verband hielden met hun werk of kritische standpunten.