PEN Vlaanderen volgt met bezorgdheid de berichtgeving rond het subsidiedossier van nieuwswebsite Apache. Eind 2024 werd Apache een projectsubsidie van 40.000 euro toegekend door de Nationale Loterij. Het betreffende project betrof de journalistieke opleiding van betaalde stagiairs. Toen de uitbetaling van de factuur evenwel diende te gebeuren, wat normaal een formaliteit is, ging het kabinet van Jambon op de rem staan. Doelbewuste sabotage?

‘Dat mag je wel zeggen’, zegt Apache-hoofdredacteur Karl van den Broeck aan onze voorzitter in een gesprek. ‘Het is de 3^e keer dat N-VA ons op de valreep verhindert steun te krijgen van de overheid.’ Media zijn de vierde macht en gelden als ‘waakhond van de democratie’. Apache publiceert dan ook regelmatig kritische stukken over politici en partijen, waaronder ook N-VA, wat reden te meer is om de demarche van Jambon met argusogen te bekijken. 

Ten eerste is de politieke inmenging van kabinetten in zulke subsidiedossiers op zich zorgwekkend. Ten tweede neemt Apache een unieke positie in het reeds verschraalde Vlaamse nieuwslandschap in. Ten derde is er al enorm gesnoeid in de subsidies voor cultuur en het sociale middenveld waardoor onafhankelijke media (zoals bijvoorbeeld Mo*Magazine) in hun werking en voortbestaan bedreigd zijn. Wanneer de ruimte voor kritische stemmen en onderzoeksjournalistiek vernauwt, slibt ook een slagader van de democratie zelf dicht.

De ingreep van het kabinet Jambon is zeer uitzonderlijk, dat bevestigt ook van den Broeck. ‘Via de wet betreffende de openbaarheid van bestuur konden we informatie opvragen. Hoe vaak is dit al gebeurd? In vier jaar tijd zijn er zo’n 6000 dossiers goedgekeurd. Slechts één keer is het eerder voorgekomen dat een subsidie uiteindelijk niet bekrachtigd werd. Het gebeurde ook het afgelopen jaar, ook onder Jambon.’

Oppositiepartijen Groen en Anders gaven al te kennen dat zij zich eveneens grote vragen stellen bij deze gang van zaken. PEN Vlaanderen dringt er bij alle politieke actoren dan ook op aan om opheldering te bieden in de kwestie. Wanneer partijbelangen zwaarder doorwegen dan het algemene belang, hollen partijen de democratie uit.