Emotioneel weerzien

Alicja Gescinska & Maksim Znak

Vorige week was onze voorzitter in Warschau op uitnodiging van de Benelux-ambassades. Alicja gaf op 11 maart een lezing over vrijheid en verdrukking. Onder de genodigden bevond zich op vraag van Alicja een uitgebreide delegatie van PEN Belarus, waaronder ook Maksim Znak. Het was een emotionele ontmoeting. Znak bedankte PEN Vlaanderen voor alles wat we de voorbije jaren voor hem en andere gevangen dissidenten hebben gedaan. Het besef dat er aan hen gedacht werd, dat anderen zich om hun lot bekommerden, bood verlichting in het lijden.

Maksim Znak is advocaat en was een van de leidende figuren van de protesten in 2020 tegen het repressieve regime van Loekasjenko. Op 9 september 2020 werd hij ontvoerd, gevangengezet en vervolgens veroordeeld tot tien jaar gevangenschap. Op 13 december 2025 werd hij vrijgelaten en naar Oekraïne gedeporteerd. Van daaruit kon hij naar Warschau reizen, waar PEN Belarus opereert. In Belarus zelf is PEN Belarus vorige maand officieel als terreurorganisatie bestempeld.

Over de ontmoeting met Znak, zei onze voorzitter nog dit: ‘Het is heel emotioneel om iemand voor wie je tientallen Lege Stoelen hebt gehouden, in levenden lijve en in vrijheid voor je te zien. Op zijn verjaardag in Krakau in september vorig jaar nog, tijdens het PEN International Congress, hebben we actie gevoerd voor Znak. We konden toen niet vermoeden dat we elkaar enkele maanden later in vrijheid zouden kunnen spreken. En het is ook heel hoopgevend te weten dat het niet vergeefs is wat we doen. Het lijkt soms maar een druppel op de hete plaat van het onrecht in de wereld. Maar iedere keer wanneer we dat onrecht aanklagen, knagen we er wel degelijk een beetje aan.’

PEN Vlaanderen zal zich blijven inzetten voor andere Belarussische gevangen dissidenten, waaronder Andrzej Poczebut, Kaciaryna Andrejeva en Andrej Aliaksandrau.